( نبات ) سه درهم . اينك داروى تركيبى ديگر كه جفت بلوط در آن وارد شده و بسيار مفيد فايده است : نسخه : جفت بلوط هشت درهم ، الوا شانزده درهم ، گياه مشكانيهء خشكيده شش درهم ، بيخ گورگياه چهار درهم ، مرّ دو درهم ، همه را بكوب و در دو رطل آب قاطى كن و بر آتش بگذار كه بجوشد ، آن‌قدر بجوشد كه نيمش بخار شود و فقط يك رطل بماند ، اين يك رطل باقى مانده را سه قسمت كند ، سه روز پياپى هر روز قسمتى از آن سه قسمت را بيمار بنوشد . نسخهء ديگر : جفت بلوط دو درهم ، رازيانهء شامى سه درهم ، مويز هفت درهم ، هليلهء سياه پنج درهم ، بليله پنج درهم ، آمله پنج درهم ، ريم آهن - كه بارها در سركهء تند و پرمايه خيسيده باشد و هر باره كه از سركه بيرون آورده‌اند در تابه بر آتش برشته شده باشد - به وزن ده درهم ، همهء اين داروها را در هشت اوقيه شراب گس‌مزه و هشت اوقيه آب ، كه مجموع شراب و آب شانزده اوقيه مىشود مخلوط كن ، بر آتش بگذار بجوشد تا نيمى از مايع بخار مىشود و تنها هشت اوقيه مىماند ، اين هشت اوقيهء باقىمانده را به هفت بخش تقسيم كن ، بيمار داراى اشتها تباه تا هفت روز پياپى هر روز يك بخش آن را تناول نمايد . اگر خانم يا احيانا آقاى تباه اشتها ، گل خوردن را پيشه كرده است ، بايد خلط مايهء فساد را وسيلهء قى پاكسازى كنى كه تو مىدانى ! قى كردن در اين حالات كه به منظور برانداختن خلط باشد ، چگونه اجرا مىشود ؛ منظور اين است كه همان روش كه عموما براى قى دادن و روبه‌راه كردن اشتهاى تباه اشتهايان ذكر شده است در اينجا هم لازم است . يعنى ماهى نمك‌سود را با آب كه لوبيا قرمز و ترب و شبيت در آن پخته است بخورد و قى كند ، و مىتوانى داروى قى دادن را از اين دارو كه ذكر شد نيرومندتر و اثربخش‌تر گردانى و چنانچه تشخيص دادى كه باوجود قى دادن اسهال هم لازم است ، بيمار را داروى اسهالى بده . داروى پاكسازى معده درين حالت كه بيمار گل مىخورد ، بايد تر بد و ثمر بر رنگ كابلى و نمك نفطى ، يا همانند آن باشد كه بسيار اثربخش و بهره‌رسان است ، به‌ويژه اگر بيمار كرم در شكم داشته باشد اين دارو فايدهء دو سره دارد . بعد از پاكسازى بيمار ، داروهاى « پليد » و غيره كه در كتاب پنجم قانون ( اقرابادين ) آمده‌اند استعمال كن ! بايد از مصطكى و زيره و ننه حوا آدامسى بسازد و در دهان بخايد . به وزن يك درهم هل بوياى ريز ، به وزن يك درهم هل بوياى درشت ، با دو درهم نبات به هم زند و ناشتا بخورد و آب ولرم را چندين بار و اندك‌اندك بر آن بنوشد و معجونى را كه ذكر مىكنيم آزموده شده و بسيار مفيد است . نسخه : هليله ، بليله ، آمله ، جوز گندم ، مصطكى ، هل بوياى درشت ( بزرگ ) ، ننه حوا ، زنجفيل هريك در اندازه‌اى باشند كه تو دستور آن را مىدانى و برحسب تشخيص نوعيّت مزاج بيمار و درجهء بيمارى مقرر مىدارى ، اين هشت دارو - كه اندازه‌اش را تعيين كرده‌اى - در عسل بسرش